/webodası
PHP Dersleri

PHP Dersleri #9: Karşılaştırma Operatörleri

Uzmoon · · 5 dk

Bu derste PHP'de değerleri karşılaştırmak için kullanılan operatörler (==, ===, !=, !==, , =, ) açıklanmış, tür dönüşümüne bağlı davranış farkları örneklerle gösterilmiştir.

Bu Dersin Amacı

PHP'de iki değerin birbiriyle nasıl kıyaslandığını, eşitlik ve büyüklük testlerinin nasıl yapıldığını ve tür duyarlı (strict) ile tür duyarsız (loose) karşılaştırmaların sonuç farklarını kavramaktır.

Karşılaştırma Operatörleri Nedir?

Karşılaştırma operatörleri, iki değeri (operandı) birbiriyle kıyaslar ve sonucun mantıksal doğru (true) ya da mantıksal yanlış (false) olduğunu belirler. Bu operatörler koşul yapılarında (if, while vb.) karar mekanizmasının temelini oluşturur.

Eşitlik ve Denklik Operatörleri

PHP'de eşitlik iki farklı şekilde test edilir: geğşek (loose) ve katı (strict).

Gevşek Eşitlik (==)

== operatörü, değerleri karşılaştırmadan önce gerekirse tür dönüşümü yapar. Sadece değerler eşleşiyorsa true döner.

<?php

$sayi = 42;
$metin = "42";

var_dump($sayi == $metin); // bool(true) - Tür dönüşümü yapıldı, değerler eşit

$bool = true;
var_dump($sayi == $bool);  // bool(false) - 42 true'ya eşit değildir (1 olsaydı true olurdu)

$sayi2 = 1;
var_dump($sayi2 == $bool); // bool(true) - 1 == true dönüşümü yapılır

?>

Katı Denklik (===)

=== operatörü hem değer hem de veri tipi kontrol eder. Tür dönüşümü yapmaz. İkisi de aynıysa true döner.

<?php

$sayi = 42;
$metin = "42";

var_dump($sayi === $metin); // bool(false) - Tip farklı (int vs string)

$sayi2 = 42;
var_dump($sayi === $sayi2); // bool(true) - Hem değer hem tip aynı

$bool = true;
var_dump(1 === $bool);      // bool(false) - int !== bool

?>

Eşitsizlik Operatörleri

Eşitliğin tersine, eşit olmama durumlarını test ederler.

Gevşek Eşitsizlik (!= veya <>)

Değerler tür dönüşümünden sonra eşit değilse true döner. <> eski bir sözdizimidir, != tercih edilmelidir.

<?php

$x = 10;
$y = "10";

var_dump($x != $y);  // bool(false) - Değerler eşit (tür dönüşümü sonrası)
var_dump($x <> $y);  // bool(false) - Aynı işlem

$z = 5;
var_dump($x != $z);  // bool(true) - Değerler eşit değil

?>

Katı Eşitsizlik (!==)

Değerler veya tiplerden herhangi biri farklıysa true döner. Tür dönüşümü yapmaz.

<?php

$a = 10;
$b = "10";

var_dump($a !== $b); // bool(true) - Tip farklı (int vs string)

$c = 10;
var_dump($a !== $c); // bool(false) - Hem değer hem tip aynı

?>

Büyüklük ve Küçüklük Operatörleri

Bu operatörler sayısal veya alfabetik (string) karşılaştırma yapar. Stringlerde ASCII kodlarına göre karakter karakter karşılaştırma yapılır.

<?php

$sayi1 = 15;
$sayi2 = 20;

var_dump($sayi1 < $sayi2);  // bool(true)
var_dump($sayi1 > $sayi2);  // bool(false)
var_dump($sayi1 <= $sayi2); // bool(true)
var_dump($sayi1 >= $sayi2); // bool(false)

// String karşılaştırması
$isim1 = "Ahmet";
$isim2 = "Mehmet";

var_dump($isim1 < $isim2); // bool(true) - 'A' (65) 'M' (77) den küçüktür

?>

Uçucu Karşılaştırma Operatörü (<=>)

PHP 7.0 ile gelmiştir. Spaceship operatörü olarak da bilinir. İki ifadeyi karşılaştırır ve üç olası sonucun birini döndürür:

Sıralama (sorting) fonksiyonlarında çok kullanışlıdır.

<?php

// Sayısal
var_dump(10 <=> 10); // int(0)
var_dump(20 <=> 10); // int(1)
var_dump(5  <=> 10); // int(-1)

// Float
var_dump(1.5 <=> 1.5); // int(0)
var_dump(1.5 <=> 2.5); // int(-1)

// String (ASCII sıralaması)
var_dump("a" <=> "a"); // int(0)
var_dump("b" <=> "a"); // int(1)
var_dump("a" <=> "b"); // int(-1)

// Pratik kullanım: usort ile sıralama
$sayilar = [3, 1, 4, 1, 5];
usort($sayilar, fn($a, $b) => $a <=> $b);
var_dump($sayilar); // [1, 1, 3, 4, 5]

?>

Tür Dönüşümü ve Karşılaştırma Tablosu

Aşağıdaki tablo, == operatörünün farklı tiplerde nasıl davrandığını özetler. === operatöründe ise sadece aynı tip ve değer true verir.

İfade Sonuç Açıklama
0 == "0" true String sayıya dönüştürülür
0 == "" true Boş string 0 sayısına dönüşür
0 == null true null 0 sayısına dönüşür
"" == null true İkisi de boş kabul edilir
false == "false" false String "false" true'ya dönüşür (boş olmayan string)
0 === "0" false Tip farklı (int vs string)

Sık Yapılan Hatalar

Alıştırma

Aşağıdaki değişkenler için hangi karşılaştırma operatörünün hangi sonucu vereceğini tahmin edin ve kodu çalıştırarak kontrol edin.

<?php

$deg1 = 0;
$deg2 = "0";
$deg3 = false;
$deg4 = null;
$deg5 = [];

// Her bir satır için sonucu yorum olarak yazın
var_dump($deg1 == $deg2);
var_dump($deg1 === $deg2);
var_dump($deg1 == $deg3);
var_dump($deg1 === $deg3);
var_dump($deg3 == $deg4);
var_dump($deg3 === $deg4);
var_dump($deg4 == $deg5);
var_dump($deg4 === $deg5);

?>

Çözüm

<?php

$deg1 = 0;
$deg2 = "0";
$deg3 = false;
$deg4 = null;
$deg5 = [];

// 0 == "0"         -> true   (String int'e dönüşür)
// 0 === "0"        -> false  (Tip farklı: int vs string)
// 0 == false       -> true   (false 0'a dönüşür)
// 0 === false      -> false  (Tip farklı: int vs bool)
// false == null    -> true   (Her ikisi de "boş/falsy" değerlere dönüşür)
// false === null   -> false  (Tip farklı: bool vs null)
// null == []       -> false  (Boş dizi null'e eşit değildir, dizi true'dur)
// null === []      -> false  (Tip farklı)

var_dump($deg1 == $deg2);  // bool(true)
var_dump($deg1 === $deg2); // bool(false)
var_dump($deg1 == $deg3);  // bool(true)
var_dump($deg1 === $deg3); // bool(false)
var_dump($deg3 == $deg4);  // bool(true)
var_dump($deg3 === $deg4); // bool(false)
var_dump($deg4 == $deg5);  // bool(false)
var_dump($deg4 === $deg5); // bool(false)

?>

Özet

Yazının tamamını ve yorumları sitede aç